ป่าชุมชนต้นแบบ วิถีคน วิถีป่า จังหวัด: แพร่

รายละเอียดข้อมูลขอจัดตั้งศูนย์เรียนรู้ป่าชุมชนต้นแบบ " วิถีคน วิถีป่า" จังหวัดแพร่
ชื่อป่าชุมชนบ้านเหล่าเหนือ
ที่ตั้งหมู่ที่ 4 ตำบลบ้านกลาง อำเภอสอง จังหวัดแพร่
อนุมัติ ปี พ.ศ.2557
เนื้อที่2,720 ไร่
พิกัดE 0626532 N 2042323
ชื่อ-สกุล ประธานป่าชุมชนนางกัณหา แสงแก้ว
ประวัติสถานที่          ประวัติป่าชุมชนบ้านเหล่าเหนือ หมู่ที่ 4 ตำบลบ้านกลาง อำเภอสอง จังหวัดแพร่ เนื่องจากในปี พ.ศ. 2529-2533 มีนายทุนและผู้มีอิทธิพล รวมถึงผู้ที่มีอาชีพค้าไม้จากหมู่บ้านอื่นเข้ามาบุกรุกตัดไม้ทำลายป่า ทำให้ป่ามีสภาพเสื่อมโทรมแห้งแล้งส่งผลกระทบต่อชุมชนเป็นอย่างมาก ต่อมาปี พ.ศ. 2534 นายบุญยงค์ จิตมณี ดำรงตำแหน่งผู้ใหญ่บ้านในขณะนั้น จึงได้เชิญชวนคณะกรรมการหมู่บ้านมาประชุมหารือว่าจะทำอย่างไร หรือจะปล่อยให้เขาตัดไม้ไปหมด ในอนาคตจะเอาไม้ที่ไหนมาให้ลูกหลานสร้างบ้านเรือน เพราะว่าป่าได้ให้ประโยชน์แก่ชุมชนมากมาย สร้างที่อยู่ศัย เครื่องนุ่งห่ม ยารักษาโรค และเป็นแหล่งอาหารของชุมชน ทางคณะกรรมการในที่ประชุมจึงได้มีมติตกลงที่จะอนุรักษ์ป่าและให้ปิดป่า จึงเรียกประชุมชาวบ้านทุกหลังคาเรือน และมีมติที่ประชุมให้ปิดป่า โดยชาวบ้านช่วยกันรักษาป่าไว้ไม่ให้พ่อค้า นายทุนมาตัดไม้ทำลายป่าอีกต่อไป
          เพื่ออนุรักษ์ป่าไว้ให้ลูกหลานสืบไป จึงได้มีหนังสือเวียนแจ้งให้กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน หมู่บ้านใกล้เคียง เช่น บ้านธาตุพระลอ หมู่ที่ 1 บ้านต้นผึ้ง หมู่ที่ 11 ตำบลบ้านกลาง บ้านหล่ายห้วย หมู่ที่ 5 บ้านศรีมูลเรือง ตำบลบ้านหนุน บ้านปงค่า หมู่ที่ 6 ตำบลเตาปูน และบ้านแม่ทราย ตำบลแม่ทราย อำเภอร้องกวาง เป็นต้น พอดำเนินการได้ 1 ปี จึงได้ชักชวนชุมชนบ้านหล่ายห้วย มาร่วมอนุรักษ์ป่าไม้ เพราะเป็นเขตติดต่อกัน และได้รับความร่วมมือจากผู้ใหญ่บ้านและชาวบ้านเป็นอย่างดี ดังนั้นทั้งสองหมู่บ้านจึงได้ออกลาดตระเวนป่า พบช้างลากไม้ จึงได้ยึดโซ่ลากไม้และนำไปเก็บไว้ที่ว่าการอำเภอสอง ส่วนไม้ที่จับได้ทางคณะกรรมการได้เผาทำลายทิ้งเพราะไม่สามารถนำกลับมาได้ การออกลาดตระเวนป่าในแต่ละครั้งจะพบผู้ลักลอบตัดไม้บ่อยๆ เช่น ใช้จักรยานที่ลักลอบขนไม้เบิบออกมาจากป่า ชาวบ้านจึงได้ยึดไว้ที่อำเภอ สำหรับกลุ่มตัดไม้มาทำฟืนซึ่งเป็นคนนอกพื้นที่หมู่บ้านข้ามเขตเข้ามาหากจับได้จะทำการเผาทำลายทิ้งทั้งหมด
          ในการออกลาดตระเวนทุกครั้งจะมีการนอนค้างคืน 2-3 คืน ไม่มีการจับกุม แต่จะขอร้องไม่ให้ข้ามเขตเข้ามาตัดไม้ในเขตรับผิดชอบของหมู่บ้าน ต่อมาผู้ใหญ่บ้านได้แจ้งในที่ประชุมประจำเดือนของอำเภอสอง ได้ขอความร่วมมือจากนายอำเภอสอง ช่วยประสานงานกับนายอำเภอร้องกวาง แจ้งผู้ใหญ่บ้านบ้านแม่ทราย ประกาศให้ชาวบ้านห้ามมิให้ข้ามเขตเข้ามาตัดไม้ ซึ่งมีแนวเขตป่าติดต่อกัน หมู่บ้านเหล่าเหนือและบ้านหล่ายห้วยได้ทำการปิดป่า เมื่อปี พ.ศ. 2534 และได้ช่วยกันตรวจป่ามาได้ 3-4 ปี และเมื่อไม่มีกลุ่มตัดไม้มาลักลอบตัดไม้ในเขตป่าห้วยป้อมแล้วจึงทำการเปิดป่าเมื่อปี พ.ศ. 2537 และชาวบ้านได้ร่วมกันอนุรักษ์ป่าสืบต่อไปจนถึงปัจจุบัน
เหตุผลในการเลือกพื้นที่1. พื้นที่ป่ามีความอุดมสมบูรณ์เพิ่มมากขึ้นจากอดีตจนถึงปัจจุบัน
2. มีแหล่งเรียนรู้ในระบบเชิงนิเวศ ธรรมชาติ 7 ฐาน
3. มีการบริหารจัดการดิน น้ำ ป่า แบบยั่งยืน
4. มีแหล่งอาหารชุมชน (food bank) ที่สมบูรณ์ สามารถลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ให้กับชุมชน
ประเด็นสำคัญ/จุดเด่น/ปัจจัยหลัก
- ประเด็นหลัก1. ประชาชนมีจิตสำนึกรักป่า
2. มีการบริหารจัดการดิน น้ำ ป่า แบบยั่งยืน
3. มีแหล่งเรียนรู้ในระบบเชิงนิเวศ ธรรมชาติ 7 ฐาน
ฐานที่ 1 พืชผักพื้นบ้านอาหารชุมชน
ฐานที่ 2 สมุนไพรพื้นบ้าน
ฐานที่ 3 ป่าไผ่บงดงเถาวัลย์
ฐานที่ 4 เขตอภัยทานสัตว์
ฐานที่ 5 ปล่องน้ำออกรู
ฐานที่ 6 ถ้ำและภูผา
ฐานที่ 7 จุดชมวิวอ่างแม่สอง (ม่อนจิกจ้อง)
- ประเด็นรอง1. ประชาชนได้รับประโยชน์จากป่าโดยตรง ครัวเรือนสามารถลดรายจ่าย เพิ่มรายได้จากการหาของป่า
2. มีแหล่งสมุนไพรพื้นบ้านที่อุดทสมบูรณ์ที่สามารถนำมาทำเป็นยาสมุนไพรรักษาโรค

 

 

ชื่อ-สกุลเจ้าหน้าที่ประสานงาน: นายเสถียร แพทย์สมาน
ตำแหน่ง: ผู้ช่วยเจ้าหน้าที่การเกษตร
สังกัด: ส่วนจัดการป่าชุมชน สำนักจัดการทรัพยากรป่าไม้ที่ 3 สาขาแพร่