ป่าชุมชนต้นแบบ วิถีคน วิถีป่า จังหวัด: อุตรดิตถ์

รายละเอียดข้อมูลขอจัดตั้งศูนย์เรียนรู้ป่าชุมชนต้นแบบ " วิถีคน วิถีป่า" จังหวัดอุตรดิตถ์
ชื่อป่าชุมชนบ้านหนองกวาง
ที่ตั้งหมู่ที่ 2 ตำบลนายาง อำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์
อนุมัติ ปี พ.ศ.2544
เนื้อที่2,010 ไร่
พิกัด629539 1919797 , 629546 1919776 ,629537 1919771 ,629528 1919788
ชื่อ-สกุล ประธานป่าชุมชนนายศักดิ์ศรณ์ศิริสิทธิ์ ศรีฤทธิ์
ประวัติสถานที่          บ้านนายาง เดิมชื่อว่า “บ้านนางยั้ง” เพราะคนในสมัยสุโขทัยมีการปกครองกันมาตั้งแต่ราชวงศ์พระร่วง 9 พระองค์ต้องตรากตรำต่อสู้ข้าศึกที่ยกทัพมารุกราน เมื่อแพ้สงครามคราวใด
ข้าศึกจะต้องกวาดต้อนผู้คน พร้อมทรัพย์สินอันมีค่าไปประเทศของเขา ทำให้คนไทยมีความหวาดระแวงกับภัยสงครามเป็นอย่างมาก จนถึงสมัยพระมหาธรรรมราชาที่ 4 (บรมปาย)
ผู้ครองราชวงศ์พระร่วงองค์สุดท้าย (องค์ที่ 9) ระหว่าง พ.ศ.1962-1981 ผู้คนในสมัยสุโขทัยที่เป็นพรรคพวก ญาติพี่น้อง วงศาคณาญาติกันก็ชวนกันอพยพจากสุโขทัยเพื่อหนีภัยสงครามที่อาจจะเกิดขึ้นอีก
เพราะได้ข่าวว่าทางกรุงศรีอยุธยาได้ชักชวนสุโขทัยให้ร่วมกัน โดยหวังจะเอาสุโขทัยเป็นเมืองหน้าด่านตอนเหนือ ทำให้ชาวบ้านยังคิดว่าต้องเกิดสงครามอีกแน่ ชาวบ้านจึงนัดรวมตัวกันออกเดินทางจากสุโขทัยมาทางทิศตะวันออก มืดไหนนอนนั่นจนกระทั่งมาถึงบริเวณบ้านนายางปัจจุบัน เป็นป่าบ้างที่โล่งเตียนบ้าง และมีลำคลองมีน้ำไหลจากภูเขาไปสู่ทางใต้ เป็นธารเล็กๆ ลึกบ้างตื้นบ้าง เรียกว่า คลองเหมือง
ผู้อพยพมาจากสุโขทัยโดยมีผู้หญิงคนหนึ่งเป็นที่เคารพนับถือมากของผู้คน เป็นผู้นำ ชื่อว่า “นางยั้ง” ได้มาตั้งหลักแหล่งบริเวณนายางปัจจุบัน
ส่วนพวกที่ย้ายไปอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือใกล้ๆ ภูเขาเรียกว่า เขาผักชี มีหนองน้ำกวางลงกินน้ำในหนอง จึงเรียกบ้านนี้ว่า บ้านหนองกวาง หมู่ที่ 2 ปัจจุบัน
เหตุผลในการเลือกพื้นที่          ลักษณะพื้นที่ป่าชุมชนเป็นที่ราบเนินเชิงเขาเป็นป่าเบญจพรรณ มีพรรณไม้ขึ้นอยู่จำนวนมากเป็นป่าที่อุดมสมบูรณ์ ชุมชนบ้านหนองกวาง มีความเข้มแข็งอนุรักษ์และฟื้นฟูสภาพป่านี้ไว้
เพื่อเป็นแหล่งอาหารในการดำรงชีวิตและตามวิถีชาวบ้าน และป่าแห่งนี้ยังเป็นแหล่งต้นน้ำลำธาร เพื่อใช้ในการเกษตรกรรม ชาวบ้านเห็นความสำคัญ จึงช่วยกันอนุรักษ์ป่าแห่งนี้ไว้
และมีการฟื้นฟูสภาพป่า แหล่งอาหารเพิ่มขึ้นและชาวบ้านทุกคนปฏิบัติตามกฎระเบียบ และรวมกันดูแลรักษาจนป่ากลับฟื้นคืนสภาพ ชนิดพรรณไม้ เต็ง รัง มะค่าโมง แดง ประดู่ สมุนไพร เห็ดต่างๆ
โดยมีเนื้อที่ป่าชุมชน 2,010 ไร่
ประเด็นสำคัญ/จุดเด่น/ปัจจัยหลัก
- ประเด็นหลัก1. เป็นป่าชุมชนที่มีความอุดมสมบูรณ์ มีพรรณไม้นานาชนิด ชุมชนมีความเข้มแข็ง ปกป้องผืนป่าด้วยความรักและหวงแหน
2. ได้รับพระราชทานธง “พิทักษ์ป่า เพื่อรักษาชีวิต” ชั้นที่ 1 เมื่อวันที่ 21 มีนาคม 2547 และได้รับรางวัลป่าชุมชนดีเด่นระดับจังหวัด ประกวดป่าชุมชน โครงการกล้ายิ้ม“คนรักษ์ป่า ป่ารักชุมชน” ประจำปี พ.ศ. 2554
3. ชุมชนมีการดูแลรักษาป่า พัฒนา มีกิจกรรมต่างๆ ภายในชุมชนอย่างสม่ำเสมอ
- ประเด็นรอง1. เป็นแหล่งอาหารและแหล่งสมุนไพรของชุมชน
2. เป็นแหล่งต้นน้ำลำธารของชุมชน
3. เป็นแหล่งเรียนรู้ธรรมชาติของชุมชนและนักเรียน

 

ชื่อ-สกุลเจ้าหน้าที่ประสานงาน: นางสุพิน เกียรติศิริถาวร
ตำแหน่ง: นักวิชาการเผยแพร่
สังกัด: สำนักจัดการทรัพยากรป่าไม้ที่ 3 (ลำปาง)